Font Size

Profile

Menu Style

Cpanel
Tin Hàng Ngày 15/10/2018 PDF Print E-mail
Written by Editor   
Friday, 12 October 2018 07:20

 

Bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ thăm Việt Nam nhằm kiềm chế Trung Quốc.

 

media
Bộ trưởng Quốc Phòng Việt Nam Ngô Xuân Lịch (T) tiếp đồng nhiệm Mỹ James Mattis, Hà Nội, ngày 25/01/2018AFP / Hoàng Đình Nam

Tướng James Mattis chính thức thăm Việt Nam trong hai ngày 16 và 17/10/2018. Đây là lần thứ nhì trong năm 2018, bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ tới Việt Nam.

Theo giới quan sát, Washington đặc biệt quan tâm đến Hà Nội trong nỗ lực kềm tỏa ảnh hưởng của Trung Quốc đối với khu vực.

Hãng tin Mỹ AP cho biết, ngoài các buổi làm việc tại Hà Nội, lãnh đạo Lầu Năm Góc dừng chân tại Thành Phố Hồ Chí Minh, lá phổi kinh tế của Việt Nam.

Theo chương trình nghị sự, trong hai ngày thăm Việt Nam, tướng Mattis cũng sẽ tới thăm căn cứ Không Quân Biên Hòa, hội đàm với bộ trưởng Quốc Phòng Việt Nam Ngô Xuân Lịch. Biên Hòa từng là một căn cứ Không Quân chính của quân đội Mỹ trong thời gian chiến tranh.

AP nhắc lại, lần trước bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ đến thăm Việt Nam là hồi tháng Giêng 2018. Ba tháng sau đó, tàu sân bay Mỹ USS Carl Vinson ghé thăm cảng Đà Nẵng. Đây cũng là lần đầu tiên tàu sân bay Mỹ trở lại Đà Nẵng từ sau chiến tranh. Các nhà phân tích cho rằng, cử chỉ này nhằm nhắc nhở Trung Quốc là Hoa Kỳ tăng cường quan hệ đối tác trong khu vực, vào lúc Bắc Kinh quân sự hóa Biển Đông.

Chuyến đi Việt Nam của tướng James Mattis lần này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng Mỹ -Trung liên tục gia tăng cả về kinh tế lẫn quốc Phòng. Đôi bên vừa hủy một chuyến công du Bắc Kinh của bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ. Hãng tin Mỹ AP ghi nhận : quan hệ Mỹ - Trung càng xấu đi, đối tác giữa Hoa Kỳ với Việt Nam lại càng thêm vững chắc.

Chuyên gia về châu Á, Josh Kurlantzick, thuộc Hội Đồng Quan Hệ Quốc Tế (Council on Foreign Relations), được AP trích dẫn cho rằng chính sách đối ngoại và quốc phòng của Việt Nam, vốn thận trọng cân bằng giữa Mỹ và Trung Quốc, nhưng trong những năm gần đây, có phần nghiêng về phía Hoa Kỳ.

Vẫn theo chuyên gia này, trong số các quốc gia Đông Nam Á, ngoại trừ Singapore, Việt Nam là "đối tác tự nhiên nhất của Mỹ" trong khu vực.

Tin đồn bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ bị thất sủng

Tướng Mattis đến Việt Nam vào lúc tại Washington, tổng thống Donald Trump không loại trừ khả năng thay thế bộ trưởng Quốc Phòng.

Trả lời đài truyền hình Mỹ CBS trong một chương trình được phát vào Chủ Nhật 14/10/2018, tổng thống Mỹ cho biết có quan hệ tốt với tướng Mattis, nhưng đồng thời, theo Donald Trump, James Mattis là "một dạng người thuộc cánh Dân Chủ". Chủ nhân Nhà Trắng để ngỏ khả năng "đến một lúc nào đó" sẽ để tướng Mattis "ra đi".

Trong cuốn sách công bố hồi tháng 09/2018, nhà báo Bob Woodward tiết lộ, tướng James Mattis từng có những chỉ trích rất mạnh mẽ nhắm vào Donald Trump. Trong mọi cuộc trả lời báo chí, bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ luôn từ chối bình luận về quan hệ của ông với tổng thống Hoa Kỳ thứ 45.

TT Hàn Quốc cố thuyết phục Paris "nương tay" với Bình Nhưỡng.

media
Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in (thứ 2 từ phải) thăm Paris ngày 14/10/2018.FRANCOIS GUILLOT / AFP

Đến Paris từ hôm 13/10/2018 trong khuôn khổ một chuyến công du cấp Nhà nước sẽ kéo dài 4 ngày, theo chương trình dự kiến, tổng thống Hàn Quốc Moon Jae In có cuộc họp thượng đỉnh với đồng nhiệm Pháp Emmanuel Macron vào tối nay 15/10.

Trước buổi gặp, phía Hàn Quốc đã liên tiếp tung ra tín hiệu, xác nhận trọng tâm của Seoul là cố gắng thuyết phục Paris đồng ý giảm nhẹ cấm vận Bình Nhưỡng để tạo điều kiện thuận lợi cho việc tái lập hòa bình trên bán đảo Triều Tiên. Bên cạnh đó, hai bên cũng đề cập đến các chủ đề tâm đắc của Pháp là khí hậu và sáng tạo công nghệ.

Trong bài phỏng vấn công bố hôm nay, 15/10 trên tờ Le Figaro, một nhật báo lớn tại Pháp, tổng thống Hàn Quốc đã nhấn mạnh trên điều được ông khẳng định là « thái độ thành thật » của lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong Un, một người mà ông cho là « đã có một cái nhìn rõ ràng về hòa bình và thịnh vượng ở cả hai miền Nam và Bắc Triều Tiên », và có quyết tâm « dồn toàn lực vào việc phát triển đất nước của ông, không cần đến vũ khí hạt nhân ».

Tuy nhiên, tổng thống Moon Jae In cũng nhấn mạnh rằng ông Kim Jong Un sẵn sàng phi hạt nhân hóa « với điều kiện là chế độ của ông ấy được bảo đảm » về mặt an ninh.

Xuất phát từ nhận định đó, tổng thống Hàn Quốc cho rằng đã đến lúc mà cộng đồng quốc tế phải đáp ứng các cố gắng mà Bắc Triều Tiên đã phải khó khăn lắm mới đồng ý được, và « bảo đảm sao cho ông Kim Jong Un thấy được rằng ông ấy đã quyết định đúng khi chấp nhận phi hạt nhân hóa, đồng thời hỗ trợ ông ấy trong ý muốn có được một nền hòa bình bền vững ».

Hãng tin Hàn Quốc Yonhap vào hôm nay đã không ngần ngại nêu bật mong muốn cụ thể của tổng thống Hàn Quốc là cộng đồng quốc tế nên nghĩ đến việc giảm nhẹ, và thậm chí là hủy bỏ hẳn một số cấm vận đối với Bắc Triều Tiên.

Về mục đích chuyến đi Pháp, hãng Yonhap đã trích nguyên văn lời của ông Moon Jae In: « Tôi sẽ yêu cầu Pháp, vốn là ủy viên thường trực Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc đồng thời là một thành viên chủ chốt của Liên Hiệp Châu Âu, là cần hậu thuẫn cho tiến trình phi hạt nhân hóa và thiết lập một nền hòa bình bền vững trên bán đảo Triều Tiên ».

Theo các nhà phân tích, nỗ lực thuyết phục Pháp rất cần thiết vì lẽ cho đến nay, Paris vẫn có thái độ thận trọng trước quyết tâm phi hạt nhân hóa của Bình Nhưỡng.

Hãng tin Anh Reuters đã nêu bật quan điểm hoài nghi của bộ Ngoại Giao Pháp. Một ghi nhận công bố hôm 24/09 vừa qua trên trang web của ngành ngoại giao Pháp vẫn nhấn mạnh trên rằng Bình Nhưỡng chưa thực hiện các bước cụ thể nhằm hủy bỏ hoàn toàn vũ khí hạt nhân. Nước Pháp vẫn quan ngại trước việc « Bắc Triều Tiên tiếp tục phát triển các chương trình hạt nhân và đạn đạo, được chứng minh trong các báo cáo của các chuyên gia Liên Hiệp Quốc. Pháp tin rằng các chương trình đó tiếp tục đặt ra một mối đe dọa ở bên trong và bên ngoài châu Á ».

Trung Quốc than phiền về những tín hiệu "lộn xộn" từ Washington.

media
Quan hệ Trung -Mỹ đang vẫ đang trong giai đoạn căng thẳng.REUTERS/Jason Lee/Ảnh tư liệu

Vào lúc quan hệ Mỹ-Trung đang hết sức căng thẳng, đại sứ Trung Quốc tại Hoa Kỳ ngày 14/10/2018 đã công khai lên tiếng than phiền về những tín hiệu rất « lộn xộn » mà Washington đưa ra về bang giao hai nước.

Tuy nhiên quan chức Trung Quốc này vẫn hy vọng là tổng thống Mỹ Donald Trump và chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ gặp nhau ở thượng đỉnh G20 vào tháng tới.

Xuất hiện trên kênh truyền hình Mỹ Fox News vào hôm qua, đại sứ Trung Quốc tại Hoa Kỳ Thôi Thiên Khải (Cui Tiankai) đã cho là tình hình quan hệ Mỹ-Trung không rõ ràng, « rất là lộn xộn » trên vấn đề thương mại. Trung Quốc rất phiền trước những những dấu hiệu mâu thuẫn mà chính quyền Trump đưa ra.

Đại diện Trung Quốc khẳng định : « Thẳng thắn mà nói, khi tôi nói chuyện với các đại sứ khác tại Washington thì họ cũng gặp phải vấn đề tương tự, không biết ai đưa ra quyết định cuối cùng và quyết định sẽ ra sao. Dĩ nhiên người ta có thể nghĩ là tổng thống Mỹ là người đưa ra quyết định cuối cùng, nhưng không thể biết ai đóng vai trò gì. Tình hình rất lộn xộn. »

Đại sứ Trung Quốc tuy nhiên vẫn mong muốn một cuộc gặp thượng đỉnh Donald Trump – Tập Cận Bình, vì theo ông chỉ có trao đổi ở cấp cao nhất này mới có thể thúc đẩy trở lại quan hệ hai nước.

Trong thời gian gần đây, khả năng tổng thống Mỹ và chủ tịch Trung Quốc gặp nhau ở Thượng đỉnh G20 tại Buenos Aires vào cuối tháng 11 tới đây càng lúc càng được đặt ra.

Cũng trên đài Fox News hôm qua, cố vấn kinh tế của tổng thống Mỹ Larry Kudlow đã nhắc đến khả năng cuộc gặp này tại thượng đỉnh G20 ở Achentina. Quan chức này cho biết là việc đó đang được thảo luận và lập chương trình.

Tuy nhiên ông Kudlow đã công nhận rằng quan hệ Mỹ-Trung không tốt trong thời gian qua, và cho biết là phía Mỹ muốn Trung Quốc có những sự đáp ứng tương xứng trong mọi lãnh vực, từ thương mại cho đến an ninh, quân sự…

Pháp: Chìa khóa giúp tháo gỡ cô lập ngoại giao cho Bình Nhưỡng?

media
Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae In (G) đang tích cực vận động quốc tế nới lỏng trừng phạt cho Bắc Triều Tiên.REUTERS/Caitlin Ochs

Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae In có chuyến thăm cấp Nhà nước tại Paris trong vòng bốn ngày, bắt đầu từ thứ Bảy 13/10/2018, trước khi đến dự Hội nghị cấp cao Diễn đàn Hợp Tác Châu Á – Châu Âu (ASEM), tại Bruxelles. Hồ sơ hạt nhân Bắc Triều Tiên là chủ đề nghị sự chính trong cuộc gặp của hai nguyên thủ Hàn Quốc và Pháp. Câu hỏi đặt ra: Paris có vai trò gì và có thể làm được gì trong hồ sơ hạt nhân Bắc Triều Tiên?

Chính phủ Hàn Quốc cho rằng cộng đồng quốc tế nên có các biện pháp “đáp trả tương xứng” vào lúc Bắc Triều Tiên đã có những thiện chí mang tính xây dựng. Seoul khẳng định Bình Nhưỡng “thành tâm” muốn giải trừ hạt nhân. Chế độ Kim Jong Un cho biết chấp nhận để các chuyên gia nước ngoài đến thanh tra bãi thử hạt nhân cũng như là trung tâm hạt nhân Yongbyon, nhưng có điều kiện.

Đáp lại, Seoul mong muốn Liên Hiệp Quốc giảm nhẹ các lệnh trừng phạt. Do vậy, chính phủ tổng thống Moon Jae In cần phải thuyết phục được Hội Đồng Bảo An mà Pháp là một trong năm thành viên thường trực. Vì sao là Pháp mà không là các nước khác?

Thứ nhất, tại Hội Đồng Bảo An, tổng thống Hàn Quốc đã có được sự ủng hộ của Nga và Trung Quốc, vừa lên tiếng kêu gọi giảm nhẹ trừng phạt kinh tế Bắc Triều Tiên.

Thứ hai, không như Anh Quốc, cũng là thành viên thường trực tại Hội Đồng Bảo An, Pháp cùng với Estonia là những quốc gia duy nhất trong khối Liên Hiệp Châu Âu chưa thiết lập quan hệ ngoại giao với Bắc Triều Tiên.

Ít nhất 24 trong tổng số 27 nước thành viên Liên Hiệp đã mở đại sứ quán tại Bình Nhưỡng, hay văn phòng đại diện tại vùng Chongjin. Và Bắc Triều Tiên cũng được bốn nước châu Âu là Anh, Đức, Tây Ban Nha và Ba Lan chấp nhận cho mở tòa đại sứ. Dù vậy, Liên Hiệp Châu Âu chưa bao giờ chính thức nhìn nhận chế độ Bình Nhưỡng.

Tuy nhiên, Pháp cũng chưa bao giờ đoạn tuyệt quan hệ với Bắc Triều Tiên. Theo thông tin từ trang mạng của bộ Ngoại Giao Pháp, trao đổi thương mại giữa hai nước trong năm 2016 là 8,2 triệu euro. Bên cạnh đó, giữa hai nước có nhiều chương trình hợp tác trao đổi “văn hóa, khoa học và kỹ thuật” và trợ giúp nhân đạo.

Năm 2009, tổng thống Pháp lúc bấy giờ là ông Nicolas Sarkozy, đã từng giao cho cựu bộ trưởng Văn hóa Pháp Jack Lang “nhiệm vụ thông tin” về Bắc Triều Tiên, để rồi hai năm sau đó cho ra đời Văn Phòng Hợp Tác Văn Hóa và Nhân Đạo của Pháp tại Bình Nhưỡng.

Nhìn lại chặng đường tổng thống Moon Jae In đã đi qua từ đầu năm đến nay: Từ thượng đỉnh Moon – Kim lần I, có thể xem như chất xúc tác cho các thượng đỉnh kế tiếp Kim – Tập hồi tháng 5, rồi Kim – Trump tại Singapore vào tháng 6… cho thấy rõ nỗ lực của tổng thống Moon Jae In đang từng bước tháo gỡ thế cô lập cho quốc gia anh em láng giềng.

Phải chăng trong chiều hướng này, tổng thống Moon Jae In dành đến 4 ngày viếng thăm nước Pháp, để thuyết phục Paris thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức với Bình Nhưỡng? Nếu thành công, chắc chắn đó là chiếc cầu nối cho Bắc Triều Tiên mở rộng quan hệ với Liên Hiệp Châu Âu, bớt bị cô lập trên trường quốc tế, dẫn đến giảm nhẹ cấm vận trong tương lai.

S-400 trở thành vũ khí ngoại giao của Putin như thế nào?

media
Tên lửa phòng không S-400 của Nga trong lễ diễu binh mừng chiến thắng phát xít Đức ngày 09/05/2018 tại Quảng Trường Đỏ.REUTERS/Sergei Karpukhin/Ảnh tư liệu

Tên lửa S-400 được giới thiệu như là một trong những vũ khí phòng không hiện đại nhất thế giới, giờ trở thành tinh hoa trong xuất khẩu vũ khí Nga và còn là đòn bẩy ngoại giao của Kremlin đang được Hoa Kỳ theo dõi rất sát.

Tác giả Pierre Avril có bài viết trên nhật báo le Figaro số ra ngày 15/10/2018 xung quanh hệ thống tên lửa hiện đại của Nga gần đây đang được nói tới nhiều. RFI Tiếng Việt tóm lược nội dung chính của bài viết:

S-400 có phải là loại vũ khí bất khả chiến bại?

Trong cuộc tập trận lớn gần đây “ Vostok 2018” trong vùng Siberi, Nga đã cho trình diễn trên thực địa tên lửa S-400. Loại vũ khí siêu nặng này đã hoàn thành nhiệm vụ, tiêu diệt mọi mục tiêu như dự kiến. Giữa tháng 9, Matxcơva đã cho phô diễn sức mạnh của thứ vũ khí phòng không được coi như lá bùa hộ mệnh của quân đội Nga, do tổ hợp quốc phòng Nhà nước Almaz Antey chế tạo. Ba tuần sau, trong chuyến thăm New Delhi của tổng thống Vladimir Putin, Ấn Độ ký với Nga hợp đồng trị giá 5,2 tỷ đô la mua giàn vũ khí hiện đại này.

Luôn ám ảnh phải cạnh tranh với Washington, chính quyền Nga không ngừng so sánh S-400 của họ với tên lửa Patriot, nhằm khẳng định sự vượt trội của vũ khí Nga so với Mỹ. Họ không đếm xỉa đến Israel, các nước châu Âu hay Trung Quốc là những quốc gia cũng đang phát triển hệ thống phòng không cho riêng mình.

Hãng tin Spunik của Kremlin giải thích rằng các tên lửa Nga sẽ nhanh gấp 2 lần so với Patriot, bán kính hoạt động rộng gấp 3 lần và nhất là việc triển khai nhanh gấp 5 lần. Một khả năng khác là cùng lúc, người ta có thể điều khiển 13 dàn S-400. Điểm mấu chốt, theo Spunik, S-400 chỉ có giá 80 triệu euro trong khi hệ thống Patriot của Mỹ phải lên tới gần 1 tỷ euro.

Vassili Kachin, nhà phân tích quân sự độc lập Nga đã ca ngợi S-400 “là một trong những hệ thống phòng không hiện đại nhất thế giới và có thể là mạnh nhất hiện nay”. Theo chuyên gia này, S-400 có thể bắn được các tên lửa có trang bị radar dẫn đường và có khả năng ở chế độ tự động nhận các thông tin liên quan đến mục tiêu không nhìn thấy do các máy bay radar dò tìm từ xa cung cấp.

Nhưng những chỉ số như thế chỉ là trên lý thuyết. Chuyên gia của Sipri (Viện nghiên cứu Hòa Bình Stockholm) Siemon Wezeman cho rằng “chất lượng của toàn bộ hệ thống nói trên được ấn định bởi phần mềm đi kèm liên quan đến khả năng hòa nhập hệ thống, phân tích dữ liệu, phá nhiễu …. Phần lớn các thông tin như vậy thì không bao giờ được công khai”.

Quân đội Nga sử dụng S-400 như thế nào?

Hệ thống S-400 đã được triển khai trên khắp lãnh thổ Nga từ năm 2007. Từ biển Nhật Bản đến Biển Đen, Biển Berent qua đến miền Trung Nga và Siberi. Đó là một chiếc ô chống tên lửa khổng lồ bao phủ toàn bộ không phận Nga, có chỗ vượt ra ngoài hàng trăm cây số. Đến năm 2020, Nga sẽ có 56 đơn vị S-400.

Dàn S-400 gần nhất được triển khai ngày 21/09 vừa qua tại Yevpatoria, Crimée. Đây là đơn vị S-400 thứ 3 được đặt tại Crimée từ khi bị sáp nhập vào Nga năm 2014. Sắp tới một dàn S-400 sẽ còn được triển khai tại Djankoi, sát biên giới với Ukraina.

Ông Alexandre Taranov, chỉ huy tiểu đoàn S-400 tại Crimée cho biết : “Chúng tôi giám sát bờ biển Thổ Nhĩ Kỳ, Rumani, Bulgari, Ukraina, từ phía bắc cho tới phương Tây”. Các giàn tên lửa này có thể chuyển qua chiến đấu trong vòng dưới 5 phút. Cuối cùng Nga đã cho đặt hai giàn S-400 tại Syria, để bảo vệ căn cứ Hmeimim của họ, trong khi chế độ Damas vẫn hài lòng với hệ thống phòng thủ S-300 có từ thời Liên Xô.

Hệ thống S-400 chủ yếu để Nga xuất khẩu?

Quân đội Nga chuyển dần hướng sang các khách hàng nước ngoài. Năm 2016, Nga đã xây 2 nhà máy chuyên để xuất khẩu vũ khí. Theo tính toán của Viện Sipri, riêng ba hợp đồng đã ký với Trung Quốc, Ấn Độ và Thổ Nhĩ Kỳ đã đem lại nguồn thu tiềm năng 2 tỷ đô la mỗi năm, tức khoảng 15% tổng doanh số xuất khẩu vũ khí hàng năm của Nga.

Trung Quốc muốn dựa vào vũ khí Nga để khống chế khu vực Biển Đông. Ấn Độ có hệ thống phòng không cũ kỹ lỗi thời, đang tìm cách đối phó với đe dọa của Trung Quốc cũng như của láng giềng Pakistan. Cuối cùng, nếu như Thổ Nhĩ Kỳ cảm thấy cần phải tự bảo vệ trước các tên lửa Israel, thì đây sẽ là khách hàng mang tính cơ hội nhất. Qua việc mua S-400 của cái gọi là “người bạn Nga”, chế độ Erdogan muốn xỏ mũi NATO mà họ là một thanh viên, đồng thời cũng để giỡn mặt Washington.

Giới quan sát cho rằng “quyết định của Ankara chỉ nhằm mục đích tỏ ra chống Mỹ. Trên thực tế, họ đâu cần đến S-400”. Chính quyền Nga cũng thăm dò bằng cách tung tin khả năng giao S-400 cho Qatar và Ả Rập Xê Út. Kịch bản này đã được lặp lại với Irak. Tháng Hai năm nay, đại sứ Nga tại Bagdad đã đánh tiếng về sự quan tâm của Irak đến S-400. Tuy nhiên những cuộc thương lượng như vậy chắc sẽ không bao giờ tới đích.

Trở ngại chính nào cho xuất khẩu S-400?

Chuyên gia Siemon Wezeman của Sipri lưu ý “Hoa Kỳ đe dọa bất kỳ ai mua vũ khí Nga” và các biện pháp đáp trả được ưu tiên áp dụng đối với S-400. Hoa kỳ có cả một chương trình mà tên gọi tắt CAATSA nhằm trừng phạt các cơ quan tổ chức và cá nhân liên hệ với quân đội và tình báo Nga. Các trừng phạt mới nhất được thông báo hôm 20/09 nhằm vào Trung Quốc. Cơ quan chịu trách nhiệm mua bán vũ khí của nước này sẽ không được tham dự vào hệ thống tài chính Mỹ, một hoạt động không thể thiếu vắng trong các giao dịch mua bán vũ khí.

Trái lại, sau nhiều lần cảnh cáo, Washington vẫn ngần ngại trừng phạt đồng minh Ấn Độ. Những đe dọa của Mỹ đối với Qatar, Ả rập Xê Út và Irak cũng đủ để răn đe 3 quốc gia vùng Vịnh này mua S-400. Là khách hàng quen mua Patriot của Mỹ, Doha, Riyad dường như chỉ muốn sử dụng đe dọa mua vũ khí Nga như là đòn bẩy trong các cuộc đàm phán song phương với Washington.

Nga có thực sự nắm thế thượng phong công nghiệp quốc phòng?

Vừa mới tích lũy được chút thành công, Nga đã giới thiệu thế hệ kế tục S-400. Mẫu S-500, được đặt tên “Prométhée” đã được thử lần đầu tại Kazakhstan và sẽ được giao hàng vào năm 2020. Đến năm 2027, S-500 sẽ được trang bị đồng loạt cho quân đội Nga, theo nhật báo Rossiyskaya Gazeta. Trong một cuộc họp với các nhà công nghiệp Nga hồi tháng 5, tổng thống Vladimir Putin đã nhắc đến đến tham vọng này. Quân đội Nga đã bắt đầu đào tạo khóa đầu tiên 11 sĩ quan để khai thác thiết bị mới nói trên.

Tính năng chính của hệ thống S-500 là tầm bắn thẳng đứng trong phạm vi hơn 100 km, có thể bắn tới các mục tiêu tầm cao nơi đặt vệ tinh quân sự của nhiều nước.

Để đối phó, Nhà Trắng đã thông báo sẵn sàng khởi động lại chương trình chiến tranh các vì sao của cựu tổng thống Ronald Reagan. Bộ Quốc Phòng Mỹ đã thông báo từ nay đến năm 2020 thành lập binh chủng không gian mới. Hồi tháng 8 vừa rồi, tổng thống Donald Trump đã tuyên bố: “Đối thủ của chúng ta đã biến không gian thành lĩnh vực chiến tranh, Hoa Kỳ sẽ không lùi bước trước thách thức này”.

Tự do mậu dịch: châu Âu và Việt Nam chạy đua với thời gian.

Tự do mậu dịch: châu Âu và Việt Nam chạy đua với thời gian
Đại diện ngoại giao Liên Hiệp Châu Âu, bà Catherine Ashton (thứ 2 từ trái sang) trong chuyến thăm Việt Nam ngày 12/08/2014.REUTERS/Kham

Ủy ban Thương mại quốc tế thuộc Nghị Viện Châu Âu ngày 10/10/2018 vừa tổ chức một buổi điều trần về Hiệp định thương mại tự do và Hiệp định bảo vệ đầu tư giữa Liên Hiệp Châu Âu (EU) và Việt Nam.

Theo lộ trình dự kiến, Ủy Ban Châu Âu sẽ gửi hồ sơ lên Hội Đồng Châu Âu để xin ủy nhiệm ký hiệp định. Sau khi được ký, hiệp định sẽ được Hội Đồng Châu Âu trình lên Nghị Viện Châu Âu để các nghị sĩ bỏ phiếu phê chuẩn. Vấn đề là thời gian hiện nay khá gấp rút, vì cuộc bầu cử Nghị Viện Châu Âu khóa mới sẽ diễn ra vào tháng 5/2019, nếu các nghị sĩ châu Âu không thông qua trước thời điểm đó thì hai bên còn phải chờ thêm nhiều tháng nữa.

Mời quý vị nghe phần phỏng vấn trưởng phái đoàn Liên Hiệp Châu Âu tại Việt Nam, Bruno Angelet, qua điện thoại ngày 03/10/2018 về tiến trình ký kết và phê chuẩn hiệp định tự do mậu dịch giữa EU với Việt Nam.

RFI:Thưa ông Bruno Angelet, trước hết xin ông cho biết là hiệp định tự do mậu dịch với Liên Hiệp Châu Âu sẽ mang lại những mối lợi nào cho Việt Nam?

Bruno Angelet: Trước hết, do mức độ phát triển hiện nay của Việt Nam, nhiều quốc gia và các nhà tài trợ chính đã chấm dứt các chương trình phát triển với Việt Nam. Vì Việt Nam không còn là một quốc gia đang phát triển nữa, nên các nhà tài trợ chính, các nước Liên Hiệp Châu Âu và khối Liên Hiệp Châu Âu đã thiết lập một đối tác mang tính chính trị hơn với Việt Nam, và sự hợp tác giữa hai bên tập trung nhiều hơn vào kinh tế, để thúc đẩy thương mại và đầu tư.

Do Việt Nam hiện nay có một nền kinh tế phát triển hơn, phải bảo đảm làm sao cho những thành quả phát triển này được bền vững. Chúng tôi cho rằng để bổ sung cho hợp tác phát triển mà chúng tôi tiến hành từ 20 năm qua, cần phải củng cố đối tác giữa Liên Hiệp Châu Âu với Việt Nam bằng một hiệp định tự do mậu dịch. Đây là điểm đầu tiên rất quan trọng

Thứ hai, hiệp định tự do mậu dịch sẽ giúp cho Việt Nam thâm nhập thị trường duy nhất của Liên Hiệp Châu Âu, hàng hóa từ Việt Nam vào EU được miễn thuế nhập khẩu, qua đó làm gia tăng mạnh trao đổi thương mại giữa hai bên.

Hiện giờ kinh tế Việt Nam có quy mô tương đương với nước Bỉ của tôi, đối diện với Việt Nam là Liên Hiệp Châu Âu, nền kinh tế hàng đầu thế giới. Dĩ nhiên là trước mắt chúng tôi phải để cho phía Việt Nam hưởng nhiều mối lợi hơn là phía Liên Hiệp Châu Âu. Hàng được miễn thuế, Việt Nam sẽ xuất khẩu sang châu Âu nhiều hơn so với hiện nay, nhất là thực phẩm: rau quả, thịt, hải sản... Liên Hiệp Châu Âu chủ yếu xuất khẩu những máy công cụ để giúp Việt Nam đẩy mạnh công nghiệp hóa. Hàng của châu Âu trong tương lai sẽ rẻ hơn, Việt Nam sẽ có thể mua nhiều hơn thiết bị để phục vụ cho công nghiệp hóa.

Mối lợi thứ ba: hai bên không chỉ ký hiệp định tự do mậu dịch mà còn ký hiệp định về bảo vệ đầu tư, để tạo thuận lợi cho đầu tư của châu Âu ở Việt Nam. Đầu tư của châu Âu có chất lượng rất tốt, các nhà đầu tư của chúng tôi rất quan tâm đến môi trường, đến các quyền xã hội. Hiện giờ Liên Hiệp Châu Âu đã là nhà đầu tư hàng đầu trong ASEAN, ở Ấn Độ, Hoa Kỳ. Ở Việt Nam, Liên Hiệp Châu Âu chỉ mới chiếm thứ hạng 5, nhưng với hiệp định bảo về đầu tư, chúng tôi hy vọng sẽ gia tăng khối lượng đầu tư. Việt Nam cũng đang muốn đa dạng hóa nguồn đầu tư, để không chỉ phụ thuộc vào đầu tư của các nước trong khu vực, nhất là Trung Quốc.

Mối lợi thứ tư, rất quan trọng, là về mặt địa chính trị, đối với Liên Hiệp Châu Âu lẫn Việt Nam. Trước hết, với hiệp định tự do mậu dịch, Việt Nam sẽ củng cố vị thế cửa ngỏ cho xuất khẩu và đầu tư của châu Âu vào toàn khối ASEAN, và nâng cao sức cạnh tranh của mình so với các thành viên khác của ASEAN. Liên Hiệp Châu Âu không chỉ muốn ký hiệp định tự do mậu dịch với Việt Nam, mà còn với toàn bộ các thành viên ASEAN, thậm chí ký hiệp định giữa hai khối với nhau. Hiệp định mà chúng tôi ký với Việt Nam chắc chắn sẽ làm tăng sức hấp dẫn của Liên Hiệp Châu Âu đối với toàn bộ khu vực.

Điểm cuối cùng cũng rất quan trọng, đó là hiệp định tự do mậu dịch này sẽ giúp nâng cao trình độ và chất lượng của nền kinh tế Việt Nam, bởi vì cùng với việc xâm nhập thị trường duy nhất châu Âu, Việt Nam phải tuân thủ các chuẩn mực và tiêu chuẩn của Liên Hiệp Châu Âu, điều này sẽ buộc các doanh nghiệp phải cải tiến chất lượng sản phẩm, về lâu dài sẽ giúp nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam đối với toàn vùng.

RFI:Thưa ông Bruno Angelet, vậy thì những lý do nào đã khiến việc ký kết hiệp định bị chậm trễ như vậy?

Bruno Angelet: Sự chậm trễ là do chúng tôi phải tính đến khuyến nghị của Tòa án Công lý châu Âu. Tòa án này vào năm ngoái đã quyết định rằng các hiệp định tự do mậu dịch mà Liên Hiệp Châu Âu ký với các nước như Việt Nam phải theo một thủ tục phê chuẩn mới. Trong quá khứ, khi Liên Hiệp Châu Âu ký một hiệp định với một nước nào đó, Nghị Viện Châu Âu và Quốc Hội mỗi nước sẽ phê chuẩn hiệp định này. Nhưng từ khi Ủy Ban Châu Âu có thẩm quyền thương lượng luôn cả hiệp định bảo vệ đầu tư, Tòa án Công lý châu Âu khuyến nghị là Nghị Viện Châu Âu chỉ phê chuẩn về thương mại, còn về vế đầu tư thì phải tiếp tục tham vấn Quốc Hội các nước.

Khuyến nghị nói trên của Tòa án Công lý châu Âu buộc chúng tôi phải soạn thảo lại hiệp định, chia văn bản thành hai phần. Chính công việc mang tính kỹ thuật này đã khiến chúng tôi mất hết cả năm 2017. Cho nên, chúng tôi hơi bị chậm trễ trong tiến trình ký kết hiệp định. Bây giờ, chúng tôi đã vượt qua mọi trở ngại về kỹ thuật, tôi nghĩ là chỉ vài tuần nữa là sẽ có thể ký được hiệp định. Ở Bruxelles, chúng tôi đang tiến hành giai đoạn cuối cùng là dịch bản hiệp định sang ngôn ngữ của 22 nước thành viên Hội Đồng Châu Âu. Công việc này trên nguyên tắc sẽ kết thúc vào giữa tháng 11. Sau đó Ủy Ban Châu Âu sẽ thông qua văn bản trong nội bộ, rồi chuyển hiệp định đến các quốc gia thành viên của Hội Đồng và yêu cầu Hội Đồng bật đèn xanh để ký kết.

Tôi nghĩ là đến đầu năm 2019, chúng tôi sẽ được Hội Đồng cho phép ký hiệp định với Việt Nam trong những tháng đầu năm tới. Đây là một dự báo khá là thực tế.

RFI: Thưa ông Angelet, liệu nhân quyền có sẽ là một yếu tố gây cản trở việc phê chuẩn hiệp định tự do mậu dịch Liên Hiệp Châu Âu? Phía EU đặt vấn đề này như thế nào với Việt Nam?

Bruno Angelet: Trong khuôn khổ đối tác với Việt Nam, chúng tôi thường xuyên đề cập đến vấn đề này và hai bên vẫn có cuộc đối thoại thường niên về nhân quyền, một cuộc đối thoại rất quan trọng và không phải là dễ dàng.

Đúng là trong vòng 20, 30 năm qua, Việt Nam đã đạt được những thành quả đáng kể về xóa đói giảm nghèo, cải thiện điều kiện xã hội – kinh tế cho người dân. Nhưng mặt khác, cũng đúng là Việt Nam còn cần phải có nhiều tiến bộ về việc tôn trọng các quyền tự do căn bản, các quyền dân sự và chính trị của người dân.

Ngoài đối thoại thường niên về nhân quyền với Việt Nam, chúng tôi cũng hợp tác và trợ giúp về kỹ thuật về nhân quyền, đồng thời cũng nêu lên vấn đề nhân quyền ở Việt Nam trong khuôn khổ Hội Đồng Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc tại Genève.

Liên quan đến hiệp định tự do mậu dịch, các nguyên tắc và các giá trị của châu Âu được ghi trong phần mở đầu của hiệp định. Việc thẩm định sự tôn trọng các giá trị và nguyên tắc đó sẽ được tiến hành một khi hiệp định tự do mậu dịch Liên Hiệp Châu Âu – Việt Nam được thực hiện. Chúng tôi cũng cần có sự bảo đảm là Việt Nam có quyết tâm và có khả năng tuân thủ các cam kết của mình, nhất là những cam kết được ghi trong hiệp định.

Các hiệp định tự do mậu dịch mới mà Liên Hiệp Châu Âu ký với các nước như Việt Nam nay cũng có cả một chương về phát triển bền vững, bao gồm những cam kết về quyền lao động, chống đánh bắt cá trái phép, chống buôn lậu gỗ... Đối với những nước như Việt Nam, đó là những cam kết mang đầy tham vọng, vì nó đòi hỏi Việt Nam phải có khả năng thiết lập một khuôn khổ lập pháp hiện đại, một đòi hỏi gắt gao. Chúng tôi cũng trợ giúp về mặt kỹ thuật cho chính phủ và các tỉnh để bảo đảm là khuôn khổ lập pháp đó được tôn trọng.

Việt Nam cũng phải có những cam kết quốc tế về quyền lao động. Chúng tôi đang chờ xem chính phủ Việt Nam có đưa vào dự luật lao động mới ( có thể sẽ được trình Quốc Hội vào năm tới ) một lộ trình phê chuẩn các công ước của Tổ chức Lao động Quốc tế hay không.

Đó là những cam kết đòi hỏi rất nhiều nỗ lực, nhưng sẽ đưa Việt Nam lên một nấc cao hơn và giúp Việt Nam phát triển một xã hội trình độ cao hơn và hiện đại hơn so với các nước láng giềng. Tôi hiểu rằng Nghị Viện Châu Âu có những đòi hỏi gắt gao hơn về nhân quyền và tôi không biết là khi được đưa ra phê chuẩn ở Nghị Viện, hiệp định sẽ nhận được đa số phiếu như thế nào. Vấn đề nhân quyền ở Việt Nam chắc chắc được thảo luận, được tranh luận nhiều hơn.

RFI:Thưa ông Bruno Angelet, trong vài tháng nữa, tháng 05/2019, sẽ diễn ra bầu cử Nghị viện châu Âu. Thời gian từ đây đến đó liệu có đủ cho việc ký kết và phê chuẩn hiệp định không?

Bruno Angelet: Đúng là lịch trình hiện nay khá là sát sao. Nếu các quốc gia thành viên bật đèn xanh cho Ủy Ban Châu Âu ký hiệp định này với Việt Nam vào đầu năm 2019, rất có thể là thời gian sẽ quá ngắn để Nghị Viện Châu Âu hoàn tất các cuộc tranh luận về phê chuẩn hiệp định trước kỳ bầu cử. Như vậy là Nghị viện mới, một khi được bầu lên và được sắp xếp xong, sẽ tiếp tục công việc và kết thúc tiến trình phê chuẩn.

RFI:Xin cám ơn ông Bruno Angelet, trưởng phái đoàn Liên Hiệp Châu Âu tại Việt Nam.

TIN ĐỌC NHANH.

media

(KYODO) – Tokyo xem xét khả năng lập văn phòng liên lạc tại Bình Nhưỡng. Kyodo ngày 14/10/2018 trích dẫn một nguồn thạo tin giải thích mục đích của văn phòng này là để giải quyết hồ sơ người Nhật bị chính quyền bắt cóc. Dự án lập văn phòng đại diện dựa trên thỏa thuận song phương, được ký năm 2014 tại Stockholm, Thụy Điển, theo đó, các quan chức Nhật Bản sẽ hiện diện tại Bắc Triều Tiên nhằm kiểm chứng những tiến bộ đã đạt được trong việc tìm kiếm 17 công dân Nhật Bản bị mất tích. Theo chính quyền Tokyo, Nhật Bản đã bị các điệp viên Bắc Triều Tiên bắt cóc trong những năm 1970 và 1980. Năm trong số những người này đã hồi hương năm 2002.

(CNN) – Phát ngôn viên tổng thống Philippines từ chức để ra tranh cử Quốc Hội. Harry Roque, phát ngôn viên của tổng thống Duterte ngày 15/10/2018 thông báo ông từ chức để chuẩn bị ra tranh cử Quốc Hội Philippines vào tháng 5/2019. Ông dẫn đầu danh sách tranh cử của đảng Lungtiang Phlipinas, có chủ trương bảo vệ môi trường và sinh thái. Trong cuộc họp báo cuối cùng với tư cách phát ngôn viên của tổng thống Duterte, Harry Roque cho biết Salvador Panelo sẽ thay thế ông ở chức vụ này.

(AP)- Ngoại trưởng Nhật Bản lo ngại  nợ tăng cao tại nhiều hòn đảo trong vùng Châu Á Thái Bình Dương. Bắt đầu viếng thăm New Zealand ngày 15/10/2018, ngoại trưởng Taro Kono báo động một số các chính quyền trong vùng Thái Bình Dương lệ thuộc ngày càng nhiều vào vốn đầu tư của nước ngoài. Trong số này có các đảo nhưng Tonga và Vanuatu. Lãnh đạo ngành ngoại giao Nhật Bản không nêu đích danh Trung Quốc nhưng giới quan sát cho rằng, lời cảnh cáo này nhắm vào Bắc Kinh.

(AFP) – Nhại quốc ca Trung Quốc, một blogger bị kết án tù. Dương Khải Lị (Yang Kaili), 21 tuổi, một ngôi sao trên mạng internet tại Trung Quốc vừa bị xử phạt 5 ngày tù. Trong một đoạn băng được phát tán trên mạng hôm 07/10/2018, cô đã hát và thể hiện điệu bộ như một nhạc trưởng, điệp khúc đầu tiên trong bản quốc ca Trung Quốc. Xúc phạm đến bản quốc ca tại Trung Quốc bị xử phạt tối đa 3 năm tù. Cùng với án phạt tù, Dương Khải Lị đã phải viết tư xin lỗi 1,1 triệu người theo dõi cô trên các mạng xã hội. Các tài khoản trên mạng của cô bị đóng cửa.

(Reuters) – Thêm một quan chức Trung Quốc bị kỷ luật vì tội tham nhũng. Cơ quan kỷ luật đảng cộng sản Trung Quốc ngày 15/10/2018 thông báo ông Lại Tiểu Miên (Lai Xiaomin), nguyên chủ tịch tập đoàn quản lý tài sản Huarong Asset Management chính thức bị kỷ luật vì tội tham nhũng. Ông này đã bị cách chức từ tháng 4/2018.

(AFP) - Cựu lãnh đạo đối lập Malaysia, Anwar Ibrahim chính thức trở lại Quốc Hội. Trong cuộc bầu cử bổ sung hôm 13/10/2018 ông Anwar Ibrahim đã dễ dàng đắc cử. Ngày 15/10/2018 ông tham dự cuộc họp đầu tiên của Quốc Hội. Việc ông Anwar Ibrahim trở lại với chiếc ghế đại biểu Quốc Hội Malaysia được coi là một thủ tục chuẩn bị đưa ông vào chức vụ thủ tướng thay thế ông Mohamad Mahathir, nay đã 92 tuổi.

(Reuters) – Cửa khẩu Jordanie và Syria được mở lại sau ba năm ngưng hoạt động. Kể từ 8 giờ sáng ngày 15/10/2018, giờ địa phương, cửa khẩu tại Nassib ở miền nam Syria sát biên giới Jordanie được cho hoạt động trở lại. Thường dân lại được tự do đi lại, nhiều hoạt động giao thương được nối lại sau ba năm bị gián đoạn. Cửa khẩu Nassib là một địa điểm then chốt trong các hoạt động giao thương giữa Thổ Nhĩ Kỳ, Liban và các nước vùng Vịnh. Tháng 7/2018 lực lượng quân đội Syria được Nga yểm trợ đã chiếm lại được Nassib trong tay phe nổi dậy.

(REUTERS) – Thủ tướng Malaysia : Người Duy Ngô Nhĩ được thả vì không làm gì sai. Đây chính là lời giải thích của ông Mahathir ngày hôm nay, 15/10/2018. Trong tuần trước, chính quyền Kuala Lumpur đã quyết định thả số người Duy Ngô Nhĩ này, và dường như họ đã sang Thổ Nhĩ Kỳ. Trước đó, Trung Quốc đã đòi Malaysia cho dẫn độ nhóm 11 người Duy Ngô Nhĩ theo đạo Hồi và phản đối việc Malaysia trả tự do và để cho họ đi sang Thổ Nhĩ Kỳ.

(AP) – Ngoại trưởng Úc : Liên minh với Hoa Kỳ có tầm quan trọng sống còn. Phát biểu tại Viện Quan Hệ Quốc Tế Úc, ngày hôm nay, 15/10/2018, ngoại trưởng Marise Payne nhấn mạnh là Úc cần bảo vệ các lợi ích của mình trong một thời kỳ đầy bất trắc và các thách thức tại Ấn Độ-Thái Bình Dương làm cho liên minh Mỹ-Úc trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Tuần trước, Nhân Dân Nhật Báo của Trung Quốc đã cáo buộc Úc và Nhật Bản « về hùa » với Hoa Kỳ nhằm chống lại Trung Quốc.

(AFP) – Pháp : Mưa lũ ở miền nam, 13 người chết. Những cơn mưa như thác đổ trong đêm Chủ Nhật rạng sáng thứ Hai 15/10/2018 tại Aude, miền nam nước Pháp đã làm thiệt mạng 13 người, theo các số liệu sơ bộ. Cơ quan Khí Tượng Thủy văn Pháp dự báo mức nước sông tại Aude đã đạt đỉnh lũ của năm 1891 và sẽ còn tiếp tục dâng cao.

Trấn áp người Duy Ngô Nhĩ, Trung Quốc giấu đầu hở đuôi.

media
Cảnh sát Trung Quốc giám sát an ninh trước cửa một đền thờ Hồi Giáo của người Duy Ngô Nhĩ ở Tân Cương, Trung Quốc. Ảnh chụp ngày 26/06/2017.Johannes EISELE / AFP

Về thời sự châu Á, vụ Trung Quốc trấn áp người Duy Ngô Nhĩ là đề tài được báo Libération quan tâm. Tờ báo cho biết « Người Duy Ngô Nhĩ : Trung Quốc thừa nhận có các trại giáo dục ». Trong nhiều tháng qua, Trung Quốc luôn phủ nhận mạnh mẽ sự tồn tại của các trại bí mật giam giữ người Hồi Giáo ở Tân Cương, mặc dù nhiều tổ chức phi chính phủ và phương tiện truyền thông nước ngoài đã thu thập được nhiều chứng cớ. Tuy nhiên, trong tuần qua, đảng Cộng Sản Trung Quốc đột nhiên thay đổi thái độ.

Bắc Kinh tìm cách thanh minh việc giam giữ khoảng 1 triệu người, chủ yếu thuộc sắc tộc Duy Ngô Nhĩ và đề xuất sửa đổi bổ sung luật « chống chủ nghĩa cực đoan ». Các văn bản sửa đổi này nhằm hợp pháp hóa việc sử dụng « các trung tâm đào tạo chuyên nghiệp » để « giáo dục và cải đổi » những người bị ảnh hưởng bởi « hệ tư tưởng cực đoan » và để tạo cho họ « cơ hội có việc làm ».

Theo nhiều tường thuật và các cuộc điều tra, hiện có khoảng 10% dân số thuộc các sắc tộc thiểu số theo đạo Hồi trong vùng Tân Cương bị cầm giữ trong các trung tâm giam giữ trái phép. Các vệ tinh đã ghi được hình ảnh về các trung tâm này. Lấy cớ là đấu tranh chống khủng bố, chính quyền Trung Quốc tùy tiện bắt giữ công dân ở mọi lứa tuổi và bắt ép họ học « tư tưởng Tập Cận Bình ».

Mọi biểu hiện về niềm tin tôn giáo, tôn trọng truyền thống địa phương hoặc có liên hệ với người nước ngoài đều có thể bị coi là dấu hiệu « cực đoan hóa » « có thiện cảm với khủng bố ». Chỉ cần có một hành động kiểu như đặt tên con là Medina, Mohammed, để râu dài, có nhiều dao, không chỉnh đồng hồ theo giờ Bắc Kinh, từ chối nghe đài phát thanh Nhà nước … là đủ để một người Duy Ngô Nhĩ bị bắt giam.

Với luật chống tập tục kiêng cữ được coi là hợp quy theo đạo Hồi, được thông qua hôm thứ Hai tuần trước, danh sách những điều mà chính quyền cấm đoán vốn đã dài nay còn nhiều hơn nữa. Các quan chức đảng viên ở tỉnh Tân Cương còn nhận được lệnh tuyên thệ trên mạng xã hội là tin tưởng vào chủ nghĩa Mác-Lê, giương cao ngọn cờ và đấu tranh đến cùng chống « halal », « halal » dễ khiến người ta « sa vào chủ nghĩa cực đoan tôn giáo ».

Đúng là trong những năm gần đây, nhiều nhóm người Duy Ngô Nhĩ đã tiến hành nhiều vụ tấn công khủng bố, hàng trăm người Trung Quốc theo đạo Hồi đã gia nhập tổ chức Nhà Nước Hồi Giáo ở Syria, nhưng phần lớn các vụ bắt giữ ở Tân Cương lại liên quan đến các công dân bình thường. Khi những người này bị bắt đột ngột, con cái họ bị tách ra khỏi cha mẹ và bị gửi vào trại trẻ mồ côi. Từ nhiều ngày nay, có nhiều nguồn tin khẳng định những hàng loạt người Hồi Giáo bị giam giữ đã bị đưa đến các nhà tù ở các vùng xa xôi, hẻo lánh khác ở Trung Quốc, bằng tàu lửa hoặc máy bay.

Hôm thứ Bảy vừa qua, một trong những quan chức cấp cao nhất của đảng Cộng Sản Trung Quốc, khi tới thăm Tân Cương, đã phát biểu bênh vực tiến trình « Hán hóa » là nhằm « khuyến khích tình đoàn kết giữa các sắc tộc và sự hòa hợp tôn giáo ». Tuy nhiên, theo Libération, một trong những mục tiêu của tiến trình này là triệt tiêu ngôn ngữ của người Duy Ngô Nhĩ, vốn gần giống tiếng Thổ Nhĩ Kỳ và có chữ viết theo ký tự Ả Rập.

Về phản ứng của quốc tế, Libération cho biết các nước và các tổ chức quốc tế đã giữ im lặng trong suốt nhiều tháng, nhất là vì các biện pháp kiểm duyệt và răn đe người Duy Ngô Nhĩ khiến các chính phủ và tổ chức không kiểm chứng được thông tin. Lần đầu tiên Liên Hiệp Quốc yêu cầu Bắc Kinh đóng cửa các trại giam nói trên là vào tháng 08/2018. Hôm thứ Sáu tuần trước, các nghị sĩ Hoa Kỳ cũng ra một báo cáo dài về « sự trấn áp chưa từng có » nhắm vào sắc tộc Hồi Giáo thiểu số ở Trung Quốc. Theo họ, sự trấn áp này có thể trở thành « tội ác chống nhân loại ».

Pháp : Ai là người còn có thể nói sự thật với tổng thống Pháp ?

Về thời sự nước Pháp, báo Le Monde quan tâm đến tổng thống Macron và chơi chữ qua hàng tựa « Macron trên giàn thiêu của tính kiêu ngạo ». Trong bài viết này, Le Monde đặt câu hỏi « Giờ đây ai là người còn có thể nói sự thật với tổng thống Pháp ? ». Sau 15 tháng bước vào điện Elysée, ông Macron bị nhiều người chỉ trích về sự xa cách, thiếu lắng nghe và cả về phong cách ngạo mạn.

Từ khi có nhiều khó khăn nảy sinh, chẳng hạn tăng trưởng chững lại, vụ tai tiếng Benalla, những phát biểu vụng về bị coi là dấu hiệu của sự ngạo mạn và việc bộ trưởng Môi Trường và bộ trưởng Nội Vụ liên tiếp từ chức, người ta liên tục nghe thấy những lời chỉ trích : « Tổng thống không còn nghe ai nữa », « Điện Elysée đã khiến ông ấy trở nên xa cách », « Ai còn dám nói với ông ấy sự thật ? »

Le Monde cho biết những người tiếp xúc hàng ngày với tổng thống Pháp thừa nhận ông Macron, người trước đây không có thói quen nổi nóng, nay lại rất dễ bị kích động. Dường như vị tổng thống trẻ đã mệt mỏi sau một năm rưỡi ở điện Elysée. Tổng thống liên tục công du nước ngoài. Một trong số những người bạn của Macron cho biết tổng thống ngủ rất ít, tới nửa đêm vẫn liên tục gửi tin nhắn và sửa các bài diễn văn. Như vậy là rất mệt mỏi, kể cả với người chưa tới 40 tuổi. Và khi người ta kiệt sức, người ta rất dễ làm những điều ngu ngốc.

Ông Gérard Collomb, một nhân vật vốn thân cận với tổng thống và mới từ chức bộ trưởng Nội Vụ, cho biết mặc dù trong các cuộc họp, ông Macron vẫn rất tập trung, nhưng đáng tiếc là cuộc tranh luận trong các buổi họp thường bị cắt ngang bởi dàn cố vấn vô cùng đặc biệt của tổng thống, những người đã đưa ông Macron tới chiến thắng trong kỳ bầu cử tổng thống 2017. Họ là những người còn trẻ, rất thông minh, giỏi công nghệ và thạo tiếng Anh, nhưng thiếu kinh nghiệm.

Một chính trị gia lấy làm tiếc là hiện quyền lực tập trung trong tay bốn người là tổng thống Macron, chánh văn phòng điện Elysée, thủ tướng Edouard Philippe và chánh văn phòng phủ thủ tướng. Tổng thống Macron than phiền là thiếu các bộ trưởng « đủ trọng lượng » trong chính phủ, nhưng trên thực tế, hầu như không bộ trưởng nào được quyền tự quyết, tất cả đều do tổng thống quyết định.

Trong chiến dịch tranh cử và trong những tháng đầu sau khi đắc cử, phong cách của ông Macron đã thuyết phục được người Pháp, nhưng những tháng gần đây, phong cách này lại bị công chúng cho là đã biến thành sự ngạo nghễ mang lại nhiều bất lợi cho vị tổng thống trẻ.

Nhà báo Khashoggi mất tích, tiếng tăm của Ả Rập Xê Út bị ảnh hưởng

Về thời sự quốc tế, Les Echos quan tâm đến vụ mất tích của nhà báo đối lập Ả Rập Xê Út, Jamel Khashoggi, sau khi ông tới tòa lãnh sự của Riyad tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, để làm giấy tờ hôm 02/10/2018. Les Echos nhận định « Vụ nhà báo Khashoggi mất tích, danh tiếng của Ả Rập Xê Út suy giảm ».

Vụ Khashoggi đã gây ra những căng thẳng nghiêm trọng giữa phương Tây với chính quyền Riyad, vốn đang bị nghi là ra lệnh tra tấn và sát hại nhà báo Khashoggi bên trong tòa lãnh sự. Nhưng theo báo Les Echos, giới doanh nghiệp phản ứng nhanh hơn chính phủ các nước. Nhiều tập đoàn lớn giữ khoảng cách với Riyad.

Ông Ernest Moniz, cựu bộ trưởng Năng Lượng Mỹ, từ chối tham gia Neom, một dự án xây dựng một thành phố thông minh của tương lai bên bờ biển Đỏ, với giá 500 tỉ đô la. Richard Branson, ông chủ của tập đoàn Virgin cũng thông báo ngưng thảo luận với chính quyền Riyad. Chủ tịch - tổng giám đốc Uber, Dara Khosrowshahi, cũng mới loan báo sẽ không tham gia thượng đỉnh về công nghệ Future Investment Initiative lần thứ 2, dự kiến được tổ chức từ ngày 23 đến ngày 25/10/2018 tại Riyad. Chính Richard Branson là người đưa ra ý tưởng tổ chức Future Investment Initiative.

Nhiều chủ tịch - tổng giám đốc của các tập đoàn khác như Viacom, HP … cũng từ chối tham gia. Một số lãnh đạo khác nói sẽ « liệu tình hình ». Nhiều phương tiện truyền thông danh tiếng của các nước nói tiếng Anh như The Economist, Los Angeles Times, New York Times, Viacom, CNN … tuyên bố tẩy chay hội nghị.

Báo Les Echos dẫn lời một chuyên gia kinh tế cho biết nhiều chủ doanh nghiệp hiện phải cân nhắc nguy cơ danh tiếng của công ty bị ảnh hưởng xấu nếu duy trì liên hệ với một chế độ như Riyad, so với tầm quan trọng của thị trường Ả Rập Xê Út. Hôm qua, vào đầu phiên sáng, giao dịch trên sàn chứng khoán Riyad đã sụt giảm 7%.

Tuy nhiên, các nhà đầu tư vẫn thận trọng, chỉ tỏ ra giữ khoảng cách chứ chưa hủy các dự án đầu tư. Sự thận trọng cũng thể hiện trong cả lĩnh vực ngoại giao. Tổng thống Mỹ dù dọa sẽ « trừng phạt nghiêm khắc » đồng minh  Ả Rập Xê Út nếu có đủ bằng chứng cho thấy Riyad đã ra lệnh giết hại nhà báo đối lập, nhưng cũng chần chừ không muốn ngưng thương vụ bán vũ khí với giá 110 tỉ đô la cho Riyad. Chủ nhân Nhà Trắng muốn ưu tiên các phương án hành động khác, nhưng không nói rõ chi tiết.

Trang nhất các báo Pháp

Báo kinh tế Les Echos nói về « Châu Âu : thời khắc của sự thật », với ba bài viết ở các trang trong về Liên Hiệp Châu Âu : « Brexit : Niềm hy vọng cuối cùng về thỏa thuận với Luân Đôn »,« Ý dưới áp lực trước khi giới thiệu dự thảo ngân sách » « Một thất bại lịch sử cho các đồng minh của Merkel ở Bayern ».

Le Monde quan tâm đặc biệt tới dự thảo ngân sách của Ý. Cũng giống như các nước khác thuộc khu vực đồng tiền chung Châu Âu, ngày 15/10/2018, Ý phải đệ trình dự thảo ngân sách cho năm 2019 lên Ủy ban châu Âu. Nếu thiếu hụt ngân sách của Ý vẫn được dự tính ở mức 2,4% GDP, Bruxelles có thể sẽ phải yêu cầu chính phủ của thủ tướng Jiuseppe Conte giải thích. Le Monde cũng dành bài xã luận nói về « Sự trở lại của mối rủi ro Ý ». Hiện nợ của Ý chiếm 3,5% GDP, so với tỉ lệ 1,5% cách nay 6 tháng. Tổng nợ của Ý hiện là 2.300 tỉ euro.

Về thời sự nước Pháp, báo Le Figaro đặt câu hỏi : « Cải tổ nội các : Macron sẽ ra quân chủ bài Blanquer ? » Ông Jean-Michel Blanquer là bộ trưởng Giáo Dục Pháp, một trong những bộ trưởng quan trọng đối với Macron. Theo dự kiến, đầu tuần này chính phủ sẽ thông báo nội các mới.

Cũng liên quan đến nước Pháp, báo Libération chú ý đến « Khả năng chi tiêu : một ngân sách cần thay đổi ». Bắt đầu từ hôm nay 15/10, dự luật tài chính 2019 bắt đầu được thảo luận tại Hạ Viện theo hướng có lợi hơn cho những người có hoàn cảnh khó khăn nhất.

Last Updated on Tuesday, 16 October 2018 06:58
 

Sổ Vàng

An-Lộc Foundation